Bài 6: Đại từ nhân xưng trong tiếng Đức

3 phút Đại từ nhân xưng trong tiếng Đức là một trong những từ loại thường xuyên sử dụng nhất. Hãy cùng CLB Tiếng Đức Việt Đức tìm hiểu về vấn đề này.

Đại từ nhân xưng trong tiếng Đức - Personalpronomen

Đại từ nhân xưng trong tiếng Đức - Personalpronomen

3 phút

Đại từ nhân xưng trong tiếng Đức là một trong những từ loại thường xuyên sử dụng nhất. Vậy chúng có những đặc điểm gì cần chú ý? Hãy cùng CLB Tiếng Đức Việt Đức tìm hiểu trong bài viết này nhé.

Đại từ nhân xưng là gì?

Theo đúng tên gọi của nó, trước hết đại từ nhân xưng là:

  • Một từ đại diện, thay thế cho một danh từ nào đó.
  • Được sử dụng để nói về bản thân và để xưng hô với người khác.
  • Nó phải được chia theo các cách.

Cách trong tiếng Đức được hiểu đơn giản nhất chính là qui tắc ngữ pháp giúp ta nhận biết chức năng ngữ pháp của một số từ loại trong câu. Chúng ta có thể biết một từ là chủ ngữ, tân ngữ, hay sở hữu thông qua các cách trong tiếng Đức. Trong tiếng Việt, đại từ nhân xưng „tôi“ làm chủ ngữ và đại từ nhân xưng „tôi“ làm tân ngữ là không khác nhau. Nhưng trong tiếng Đức chúng phải được chia theo chức năng ngữ pháp (các cách.) Bạn có thể tìm đọc bài „bốn cách trong tiếng Đức“ để hiểu rõ hơn.

Bảng chia đại từ nhân xưng ở bốn cách

 tôibạnanh ấycô ấychúng tôicác bạnhọNgài / các Ngài
1ichduersieeswirihrsieSie
4michdichihnsieesunseuchsieSie
3mirdirihmihrihmunseuchihnenIhnen
2meinerdeinerseinerihrerseinerunsereuerihrerIhrer

Lưu ý:

  • Đại từ nhân xưng ở cách 2 (Genitiv) rất hiếm sử dụng, chúng có đuôi -er ở cuối cùng. Chúng ta không nên nhầm với „mạo từ sở hữu“: mein, dein, sein, ihr, sein, unser, euer, ihr, Ihr.
  • Sie là cách gọi lịch sự cho ngôi thứ hai số ít và số nhiều.
  • Sie trong cách gọi lịch sự luôn luôn được viết hoa, và được dịch ra tiếng Việt là Ngài, các Ngài.
  • Đại từ nhân xưng trong tiếng Đức có ba từ „sie“: cô ấy (sie), họ (sie), Ngài / các Ngài (Sie – luôn viết hoa)
  • Người ta phân biệt ba từ „sie“ với nhau dựa vào: động từ chia, và có viết hoa hay không.

Ví dụ về sự biến đổi của đại từ nhân xưng theo chức năng ngữ pháp

Theo bảng trên:

  • Dòng đánh số 1 đóng vai chủ ngữ
  • Dòng đánh số 4 đóng vai trò tân ngữ trực tiếp
  • Dòng đánh số 3 đóng vai trò tân ngữ gián tiếp
  • Dòng đánh số 2 đóng vai trò tân ngữ sở hữu (rất hiếm khi dùng.)

Ví dụ với đại từ nhân xưng „ich“ – tôi và „er“ – anh ấy

Ich liebe ihn. | Tôi yêu anh ấy.

  • „Tôi“ là chủ ngữ: chọn ở dòng đánh số 1 -> „ich“
  • „Anh ấy“ là tân ngữ trực tiếp (do động từ tác động trực tiếp lên): chọn ở dòng đánh số 4 -> „ihn“

Er liebt mich. | Anh ấy yêu tôi

  • „Anh ấy“ là chủ ngữ: chọn ở dòng đánh số 1 -> „er“
  • „Tôi“ là tân ngữ trực tiếp: chọn ở dòng đánh số 4 -> „mich“

Ở hai ví dụ trên, đại từ „tôi“ và „anh ấy“ có sự thay đổi, phụ thuộc vào chức năng ngữ pháp của chúng.

Như vậy, để sử dụng đại từ nhân xưng tiếng Đức đúng, ta cần phải xác định được:

  • Chức năng ngữ pháp của chúng trong câu là chủ ngữ hay tân ngữ.

Ba ngôi của đại từ nhân xưng

Đại từ nhân xưng trong tiếng Việt là một trong những vấn đề mà người nước ngoài sợ nhất. Tuy nhiên, chúng cũng là một điều khiến người Việt hay bị nhầm khi học tiếng nước ngoài.

Ví dụ:

  • Chúng ta hay dịch từ „anh“ trong câu „anh yêu em“ là „er“.

Đây là cách dịch hoàn toàn sai lầm. Để sử dụng đúng đại từ nhân xưng chúng ta phải hiểu rõ ba trường hợp trong giao tiếp:

  • Người nói
  • Người nghe
  •  Người câm điếc (không nói cũng không nghe :P)

Trong ngữ pháp, người ta qui ước:

  • Người nói là ngôi thứ nhất
  • Người nghe là ngôi thứ hai
  • Còn người được nhắc đến (không nghe cũng không nói) là ngôi thứ ba.

Vậy theo bảng trên, ngôi nào là ngôi thứ nhất, ngôi nào là ngôi thứ hai, ngôi nào là ngôi thứ ba? Chúng ta hãy xem minh họa dưới.

Ngôi thứ nhất: người nói

ich – tôi
wir- chúng tôi

Ngôi thứ hai: người nghe

du -bạn, Sie – Ngài
ihr – các bạn, Sie – các Ngài

Ngôi thứ ba: người được nhắc đến

er – anh ấy
sie – cô ấy

es – nó

sie – họ

Một số cách sử dụng của đại từ nhân xưng

  • Đại từ nhân xưng ở ngôi thứ ba số ít (er, sie, es) và số nhiều (sie) thường được dùng để chỉ một danh từ đã đề cập trước đó.

Lưu ý 1:

  • Danh từ trong tiếng Đức có ba giống là giống đực, giống cái, giống trung.
  • Khi dùng đại từ nhân xưng thay thế, chúng ta dùng các ngôi tương ứng với giống của danh từ.
  •  „er“ thay thế cho danh từ giống đực (cả người và vật.)
  • „sie“ thay thế cho danh từ giống cái (cả người và vật.)

Ví dụ:

  • Ich habe einen Tisch. Er kostet 500,-€. | Tôi có một cái bàn. „Anh ấy“ có giá 500 Euro.

Ở ví dụ trên, mặc dù cái bàn là vật nhưng người Đức vẫn sử dụng đại từ „er“ (anh ấy) thay vì đại từ „es“ (nó) như trong tiếng Việt. Việc dịch thành „anh ấy“ nhằm giúp độc giả hiểu rõ việc:

  • Sử dụng đại từ nhân xưng trong tiếng Đức căn cứ vào giống ngữ pháp của từ.
  • Nó hoàn toàn không phụ thuộc vào từ được thay thế là người hay vật.

Lưu ý 2:

  • Đôi khi trong câu, việc dùng đại từ nhân xưng sẽ xảy ra nhầm lẫn, do vậy, trong những trường hợp này, chúng ta tốt nhất nên dùng lại danh từ.

Ví dụ:

  • Herr Schneider hatte einen Wellensittich. Er ist gestorben. | Ngài Schneider có một con chó nhỏ. „Anh ấy“ đã chết.

Câu trên rất khó hiểu ở chỗ không biết đại từ „er“ (anh ấy) được dùng để thay thế cho danh từ nào? Ngài Schneider hay con chó con?

Đại từ nhân xưng es

Đại từ nhân xưng „es“ được dùng làm chủ ngữ, tân ngữ trong những câu chung chung, ám chỉ những thứ không phải là người. Trường hợp này tương đương với hầu hết các trường hợp không chủ ngữ vị ngữ trong tiếng Việt.

Ví dụ:

  • Trời mưa. | es regnet.
  • Bây giờ là 8 giờ. | es ist 8 Uhr.
  • Ở Hà Nội rất đẹp. | in Hanoi ist es schon.
  • Có một người đàn ông. | es gibt einen Mann.
  • Rất vui được gặp bạn. | es freut mich, Dich kennenzulernen.

Trong trường hợp ám chỉ người chúng ta dùng từ „man“

Ví dụ:

  • Người ta nói rằng… | man sagt…
  • Võ lâm trung nguyên đồn đại rằng… | man sagt…

Bài viết bạn có thể thích:

als, wenn, wann khi nào dùng?
Als wenn wann khi nào dùng? Chúng đều có nghĩa là khi? Sử dụng từ nào cho chính xác? Hãy dành năm phút để đọc và làm bài tập bạn nhé.
Bài 27: Cụm danh từ trong tiếng Đức
Cụm danh từ là một trong những vấn đề chúng ta thường sử dụng trong tiếng Đức, tuy nhiên lại hiếm khi được giảng dạy một cách chính thức, trực tiếp.
Mẫu câu tiếng Đức theo chủ đề công việc
Mẫu câu tiếng Đức theo chủ đề công việc gồm các từ vựng và mẫu câu quan trọng giúp bạn làm chủ kì thi nói tiếng Đức trình độ A1, A2.
Từ vựng tiếng Đức theo chủ đề dấu chấm câu
Nắm vững được từ vựng về các dấu câu sẽ giúp ích cho bạn rất nhiều trong việc đọc, viết chính tả.
Tình huống ở cửa hải quan trong tiếng Đức
Nói chuyện với hải quan là một trong những điều mà ai cũng bắt buộc phải trải qua trước khi chính thức đặt chân vào nước Đức. Hãy cùng CLB Tiếng Đức Việt Đức tìm hiểu tình huống này nhé.
Học tiếng Đức có khó không
Học tiếng Đức có khó không là một câu hỏi mà nhiều người băn khoăn. „Học tiếng Đức không hề khó!“ Những đồn đại „học tiếng Đức khó“ là tin giả.
Bài 52: Hướng dẫn viết tiếng Đức hiệu quả
Viết tiếng Đức hiệu quả giúp bạn rất nhiều trong cuộc sống hàng ngày tại Đức. Viết tiếng Đức thế nào cho đúng, hấp dẫn người đọc là một nghệ thuật.
Bài 12: 100 danh từ tiếng Đức phổ biến
Danh từ là một từ loại không thể thiếu được trong ngôn ngữ hàng ngày. Để làm chủ tiếng Đức, các bạn cần phải biết càng nhiều danh từ càng tốt.
222 từ tiếng Đức thường dùng phân theo từ loại
Bạn chắc chắn sẽ cần 222 từ tiếng Đức này để nói tiếng Đức trôi chảy. CLB Tiếng Đức Việt Đức đã chia chúng theo danh mục ngữ pháp, vì vậy, bạn sẽ dễ dàng hơn khi tập trung vào một nhóm tại một thời điểm.

Bạn thấy bài viết này hữu ích không?

5 7 phiếu
Bình chọn bài viết
guest
0 Bình luận
Phản hồi nội dung cụ thể
Tất cả bình luận
0
Đừng quên chia sẻ ý kiến về bài viết này nhé!x
()
x